« إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ « 1 » » اين طور استفاده مىشود . و منظور از « مبارك بودن آن شب » اين است كه ظرفيت خير كثيرى را داشت ، چون « بركت » به معناى « خير كثير » است ، و قرآن خير كثيرى است كه در آن شب نازل گشت ، و رحمت واسعه اى است كه دامنه اش همه خلق را گرفت ، هم چنان كه خودش فرموده : « وَما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ » « 2 » . از ظاهر لفظ آيه چنين برمىآيد كه شب مزبور يكى از شبهايى است كه در روى زمين دور مىزند ، و از ظاهر جمله * ( « فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ » ) * با در نظر داشتن اينكه صيغه مضارع ( يفرق ) استمرار را مىرساند ، فهميده مىشود كه شب مزبور همواره در روى كره زمين تكرار مىشود . و از ظاهر جمله « شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ » « 3 » چنين برمىآيد كه مادامى كه ماه رمضان در كره زمين تكرار مىشود ، آن شب نيز تكرار مىشود ، پس نتيجه مىگيريم كه شب مزبور همه ساله تكرار مىشود ، و در هر سال قمرى در ماه رمضان همان سال يك بار تكرار مىگردد . و اما اينكه شب قدر كداميك از شبهاى رمضان است ؟ از آيات قرآن كريم چيزى نمىتوان استفاده كرد ، ولى در روايات تعيين شده كه - ان شاء اللَّه - در بحث روايتى آينده از نظر شما خواهد گذشت . و مراد از « نازل شدن كتاب در شبى مبارك » به طورى كه از ظاهر آيه * ( « إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ » ) * و از آيه « إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ » « 4 » و از آيه « شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَبَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَالْفُرْقانِ » « 5 » استفاده مىشود نزول تمامى قرآن كريم است ، ( چون در همه اين آيات تعبير به « انزال » شده كه به معناى نازل شدن يك باره است ) . پس ديگر نبايد اشكال شود به اينكه آيه شريفه « وَقُرْآناً فَرَقْناه لِتَقْرَأَه عَلَى النَّاسِ عَلى مُكْثٍ وَنَزَّلْناه تَنْزِيلًا » « 6 » مىرساند كه قرآن به تدريج نازل شده . و همچنين آيه

--> ( 1 ) سوره قدر ، آيه 1 . ( 2 ) تو چه مىدانى شب قدر چيست ؟ شب قدر از هزار شب بهتر است . سوره قدر ، آيه 3 . ( 3 ) ماه رمضان كه قرآن در آن نازل شد . سوره بقره ، آيه 185 . ( 4 ) سوره قدر ، آيه 1 . ( 5 ) سوره بقره ، آيه 185 . ( 6 ) و قرآنى كه ما آن راى قسمت قسمت كرديم تا آن راى به تدريج براى مردم بخوانى ( و به همين منظور ) به تدريج نازلش كرديم . سوره اسرى ، آيه 106 .